ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

413

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

« 1 » بايذ كردن « 1 » يا بدين مرهم [ نسخت وى ] « 2 » بكير مغز ساق كاو ده درم سنك زفت بنج درم سنك سبيده ارزيز و مرداسنك سبيد از هر يكى هفت درم سنك اين همه را جمع كند و مرهم كند و اكر حاجت آيذ « 3 » اندكى « 3 » روغن مورد يا روغن كل « 4 » به كار برذ و بمقلياثا و قرصها علاج كند باز اكر بواسير بوذ بمقعد شرح وى كنم . باب البواسير « 5 » آكاه « 6 » باش كه بواسير بنج كونه بوذ : يكى ماننده دانه خرما بود دراز و سخت و ديكر مانندهء توذ « 7 » بوذ دراز و نرم و سديكر مانندهء كنب « 8 » خرد دراز و باريك ميانه « 9 » و جهارم « 10 » ماننده انجير يا غژب « 11 » انكور و بنجم مانندهء آن نفاخات كى ببشت ماهى « 12 » بوذ بزرك و سبيد جن بنبه بميان وى باز « 12 » اين هر بنج كونه يا از « 13 » اندرون مقعد بوذ يا از « 13 » بيرون مقعد بر لب وى و « 14 » بوذ كه ازين هر بنج كونه خون روذ و ريم و اين را بصير خوانند و بوذ كى هيج‌جيز نروذ و اين را اعمى خوانند [ و سبب ] « 15 » اين بيمارى خونى بوذ سودائى كه از بر سوى تن [ سوى ] « 16 » فروسو آيذ « 17 » و بدين « 18 » اندام گرد ايذ « 19 » و

--> ( 1 - 1 ) - ف : كند ( 2 ) - از « م » افزود . شد . در اصل خوانده نمىشود . ( 3 - 3 ) - ف : كه ( 4 ) - ب ه : كاو ، خ ( 5 ) - ف : باب فى البواسير ( 6 ) - ف : آكه ( 7 ) - ب ه : توذ ، توت ( 8 ) - ب ه : كنب جوب . خ ( 9 ) - ف : ميانه باريك ( 10 ) - ب ه : كرد ( 11 ) - ب ه : غژب بضم اول و سكون ثانى . . . ابجد دانه انكورى را كويند كه از . . . جدا افتاده باشد و شيره و تخم . . . ميانش باشد يعنى تازه بوذ . . . استخوان انكور را نيز كفته‌اند و . . . خوشه خرما هم به نظر آمده است . برهان ( 12 - 12 ) - ف : بزرك بود و سپيد جن مريمه و ميان وى باذ و ( 13 ) - ف : « از » ندارد ( 14 ) - ف : « و » ندارد ( 15 ) - از « ف » و « م » افزوده شد . در اصل خوانده نمىشود ( 16 ) - از « ف » افزوده شد . ( 17 ) - ب ه : از اعالى بدن . . . اسافل فروذ آيذ . م از اعالى بدن سوى اسافل روذ . ( 18 ) - ف : برين ( 19 ) - ب ه : و متحير شود ، خ